Bij Ondergewaardeerde Liedjes hebben we ook een warm hart voor soundtracks en filmscores. Neem bijvoorbeeld deze battle van een kleine twee jaar geleden. Als er dan een nieuwe (korte) film aankomt met een mooie score door een Zwitsers-Nederlandse componist, nota bene tweemalig winnaar van een Gouden Kalf, Ella van der Woude, dan willen we daar natuurlijk meer van weten.
How to Shoot a Ghost is de nieuwe korte film van regisseur Charlie Kaufman (regisseur van Synecdoche, New York, schrijver van Being John Malkovich en Oscarwinnaar voor Eternal Sunshine of the Spotless Mind), met in de hoofdrol Jessie Buckley (Oscar-genomineerd voor The Lost Daughter en bekend van Wild Rose en Men, en eerder samenwerkend met Kaufman aan I’m Thinking of Ending Things en momenteel in de bioscoop met Hamnet). How toShoot a Ghost ging in 2025 in première op het Filmfestival van Venetië.
De film gaat over twee jonge mensen die net zijn overleden en elkaar ontmoeten in de straten van Athene, te midden van het pulserende stadslandschap en de geesten van de geschiedenis. De een is vertaler, de ander fotograaf; tijdens hun leven waren ze buitenstaanders. In de dood worstelen ze met de restanten van hun verlangens en fouten. Samen dwalen ze door de stad en vinden ze troost in de weerbarstige schoonheid van het bestaan en wat daarna komt.
Charlie Kaufman, dat is – zacht gezegd – een gerenommeerde naam in de filmwereld.
Ella van der Woude: Toen de producenten contact met mij opnamen over het componeren van muziek voor een korte film met de titel How to Shoot a Ghost, geregisseerd door Charlie Kaufman, ging ik er eerlijk gezegd van uit dat het om iemand ging die net begon en toevallig dezelfde naam had. Ik wist niet dat hij vóór deze film al een andere korte film had geregisseerd, en de hele situatie voelde te onwaarschijnlijk om echt te zijn. Tegen de tijd dat ik aanhaakte, was de montage bijna afgerond, dus alles ging snel en ik begon kort na onze eerste Zoom-afspraak met werken.
Hoe ga je dan aan de slag?
Eva H.D. (scenarist) en Charlie Kaufman werkten gedurende het hele proces nauw samen. Ik had wekelijkse gesprekken met hen en die gaven me vaak het gevoel dat ik eerder ín een Kaufman-film zat dan dat ik er muziek voor maakte; hun dynamiek was humoristisch, en de omstandigheden waarin we elkaar spraken – verschillende tijdzones, vastlopende schermen, het leven dat op de achtergrond doorging – voegden een extra laag absurditeit toe.
En dan de film. Het verhaal, de beelden en de zeggingskracht, bepalen de aard van de muziek. Maar waar begin je?
Een film heeft altijd een eigen wil, en je moet uitvinden wat hij van je vraagt. De grootste uitdaging bij deze score was het vormgeven en accentueren van muziek die vrijwel continu aanwezig is. Het kostte me even om te begrijpen hoe sterk de vertelling van de film op de muziek zou leunen. Intuïtief voelde ik de neiging om veel open ruimte te laten voor de voice-over, maar Charlie en Eva moedigden me – terecht – aan om iets te maken dat veel voortstuwender en illustratiever was dan wat ik normaal gesproken zou schrijven. Dat is precies wat ik zo waardeer aan filmmuziek componeren: je maakt uiteindelijk muziek die nog steeds als jezelf klinkt, maar die je tegelijkertijd brengt op plekken waar je in je eentje nooit zou zijn uitgekomen.
Je bent natuurlijk niet voor niets gevraagd, maar waar ben je trots op?
In dit geval is de muzikale taal helder en eenvoudig. Dat gaf me alle vrijheid om meer te experimenteren met arrangementen en texturen. Ik werkte vanuit een stevige basis van piano- en cellopartijen – gespeeld door Alistair Sung – die het fundament vormden waarop de saxofoon, vertolkt door Hristo Goleminov, vrij kon zweven en dansen, naast het prachtig onstuimige cellospel van Brent Arnold. Deze wisselwerking is duidelijk te horen in Is Beauty Enough?
De film zit vol schoonheid – een intieme verbondenheid met de materiële wereld en uiteindelijk een sierlijk afscheid daarvan. De muziek probeert deze emoties bij de kijker op te roepen.
Tot slot. Charlie Kaufman vertelde geluk te hebben gehad dat Ella ermee instemde om met hen samen te werken. De film is meer een collage: een dag in de dood van twee geesten die door Athene dwalen. Hij combineert acteurs, straatfotografie, archiefmateriaal en homevideo’s tot een weefsel dat heen en weer springt in de tijd. Zij hadden een score nodig die soepel door al die verschillende stemmingen kon bewegen en toch een emotionele rode draad wist vast te houden. Ella werkte creatief en onvermoeibaar met hen samen om tot zoveel mooie en bezielde oplossingen te komen. Charlie: Haar uitzonderlijke muziek, zo onlosmakelijk verbonden met onze film, is op zichzelf een kunstwerk.
De volledige score met tien stukken verschijnt op vrijdag 27 februari bij Snowstar Records. Is Beauty Enough verschijnt vandaag als single.
Afbeelding: Kanopy/Venice Film Festival