Beth Gibbons: wie is niet verliefd op haar geworden? De vijftigers van nu, in 1994 overdonderd door haar smachtende Give Me A Reason To Love You in Glory Box. De eerste bezoekers van Best Kept Secret in 2013, waar menig aanwezige de tranen liet stromen bij het intense Portishead-optreden. De liefhebbers die haar ademloos hebben bewonderd in TivoliVredenburg in 2024. Meer dan dertig jaar muziek van Beth Gibbons. Als dat geen goede reden is voor een prachtig eerbetoon!
Keuze Marco Groen: Portishead – Roads (1994)
Van die dingen die niet zo heel erg handig zijn: als hetero amoureuze gevoelens hebben voor iemand die absoluut geen hetero is. Een hartverscheurend verhaal waar dit blogje over had kunnen gaan, ware het niet dat dit waarschijnlijk geen stempunten zal opleveren. In plaats van herzeleid gaan we het dus gewoon over muziek hebben.
Ooit was men bij Rock Werchter zo handig om Portishead op het hoofdpodium te programmeren. Tussen PJ Harvey en Coldplay door mocht Beth Gibbons haar überemotionele performance doen voor een veld waar een man of zestigduizend in het zonnetje zat te bakken. Een enorme misprogrammering natuurlijk. Een band als Portishead kan wel op een festival spelen, maar dan wel in een tent. Het liefst zo klein mogelijk. De muziek is nogal persoonlijk en doet een beroep op diepe gevoelens. Dan wil je niet middenin een jolige massa staan. Voor zangeres Beth Gibbons gold blijkbaar hetzelfde. Aan het einde van het optreden sprak zij duidelijk uit dat het haar niet lukte om de fijnbesnaarde boodschap op deze manier over te brengen.
Portishead luister je het beste thuis, waar je geen sociale toneelstukjes hoeft op te voeren. Of bij iemand die deze muziek eveneens begrijpt en met wie je een soulmate-achtige connectie hebt. De persoon uit de eerste zin bijvoorbeeld, die mij kennis liet maken met Portishead. Dummy heette het bijbehorende album. We hebben het drie keer op rij gedraaid. Onder het genot van een jointje besloten we dat er geen muziek bestaat die meer op je ziel inwerkt dan Portishead. Neem nu bijvoorbeeld het nummer Roads. In mijn beleving is dit nummer een beschrijving van de eenzaamheid die je kunt voelen bij het voeren van een innerlijke strijd die je niet met iemand kunt delen. Achteraf bleek het dit op de bewuste avond een bijzonder treffende weergave van de situatie te zijn. Rock Werchter had hier best een beetje rekening mee kunnen houden.
Keuze Jeroen Mirck: Portishead – Wandering Star (1994)
Geen stijve plasser
Dat gedweep met Beth Gibbons heb ik nooit zo begrepen. Geweldige stem, maar persoonlijk vond ik de beats van Portishead minstens zo indrukwekkend als Beths stem. Het is de samenhang, niet louter de zangeres. Portishead klonk medio jaren negentig heerlijk mysterieus, maar tegelijk ook veel te afstandelijk om een stijve plasser te krijgen van de frontvrouw. Goed is Gibbons natuurlijk wel. Dat is onmiskenbaar. Bovendien hoort het prijsnummer Glory Box absoluut bij de soundtrack van de nineties. Na het album Dummy verloor ik snel mijn interesse in Portishead. Als ik dan toch een nummer van dit album moet kiezen, ga ik voor een andere lome beat: Wandering Star. Een heerlijk rondzwervende oorwurm.
Keuze Henkjan Olthuis – Beth Gibbons, Rustin Man – Mysteries (2002)
Heintje?
Een van de Grote Namen in de muziekwereld is Talk Talk, zeker in die van de Snob2000 en Ondergewaardeerde Liedjes. Luister maar eens naar de podcast die we 3 jaar geleden over ze maakten. Toen Talk Talk in 1991 ophield, gingen de 2 jeugdvrienden Paul Webb en Lee Harris gezamenlijk verder met het project .O.Rang, waarmee ze in 1994 het album Herd Of Instinct uitbrachten. Hiervoor was een hele lijst aan gastmuzikanten ingevlogen, inclusief een zangeres die graag de vaste lead singer wilde worden: Beth Gibbons. Zij zat ook in nog een ander bandje genaamd Portishead dat al snel al haar tijd opnam, dus ging .O.rang verder zonder haar.
Einde verhaal? Zeker niet, want in 2002 werken ze weer samen, nu onder de naam van Paul z’n soloproject Rustin Man. Voor deze battle kies ik de opener van het album, Mysteries. Was dit het dan echt? Nee, want Lee Harris co-produceerde Beths soloalbum Lives Outgrown en schreef mee aan de liedjes. In hoopvolle spanning wacht ik af wat de toekomst van dit trio ons nog voor moois gaat brengen….
Keuze Leendert Douma: Portishead – Machine Gun (2008)
Even schrikken
Nummers met de term machine gun in de titel zijn altijd heftig. (Maar da’s logisch, zou Johan Cruijff zeggen.) Het heftigst is natuurlijk het gitaargeweld van Jimi Hendrix in de Fillmore East in 1970, maar onder dezelfde titel zetten The Commodores een heel funky ding neer en maakt slowcore band Slowdive (Logico, zou Johan Cruijff zeggen) een mooi slepend nummer. En dan heb je nog de scherpe punk van The Damned (Machine Gun Etiquette) en de zware 90’s hiphop van The Notorious BIG (Machine Gun Funk). Tussen dat alles in beweegt zich Machine Gun van het derde album van Portishead. Maar dan nog met iets erbij: iets waar Kanye West ook de mosterd haalde voor zijn album Yeezus uit 2013.
Hard snerpend en industrieel, dus. Dat was wel even schrikken destijds. Ik was de even gruizige als gloomy triphop van Dummy gewend, met daarover die mysterieuze stem van Beth Gibbons. Feeëriek en met een buitenaards randje. Die stem schittert ook op Machine Gun, maar het effect is diametraal anders. Ik was verrast! Dit tekent de creativiteit van Gibbons en kompanen. Ze zijn nooit voorspelbaar.
Keuze Quint Kik: Kendrick Lamar ft. Beth Gibbons: Mother I Sober (2022)
Breekbare mokerslag
Hoewel verre van een doorgewinterde hiphop-fan, ben ik er sinds mijn bekering tot het blogdom van OL steeds meer naar gaan luisteren. Onze podcast over hiphop-vernieuwer Kendrick Lamar moet ik echt eens voor gaan zitten; voor de bijdrage van deze week scande ik deze vluchtig, omdat Mother I Sober destijds de bijbehorende ondergewaardeerde playlist aanvoerde.
In de uitzending hield Tomas, zoon van onze voormalige, onvolprezen podcasthost Stefan Koopmanschap een warm betoog voor Lamar’s laatstverschenen album. Daarbij vielen kwalificaties als menselijke verhalenverteller en emotionele ontlading; helemaal uitluisteren luidde het dringende advies. Wat het album extra bijzonder maakt, is Beth Gibbons’ aandeel in de bijna-hekkensluiter Mother I Sober (Lamar was naar verluidt een groot fan van Portishead).
I wish I was somebody
Anybody but myself
Ooh, I wish I was somebody
Anybody but myself
Het nummer gaat over de emotionele schade die de 5-jarige Kendrick opliep, door machteloos toe te moeten zien hoe zijn moeder werd aangerand door een familielid. Die traumatische ervaring verwerkte hij tot een epos, dat terugvoert tot het misbruik binnen zwarte families op plantages. Gibbons breekbare stemgeluid komt binnen als een mokerslag en maakt de tragiek bijkans invoelbaar.
Keuze Remco Smith: Beth Gibbons – Floating On A Moment (2024)
Beste stem (categorie Vrouw)
Met medebloggers Quint, Willem en Freek houd ik mij bezig met de planning op dit onvolprezen forum. We buigen ons nu onder andere over de vraag over wie we de komende maand gaan battle-en. Twee weken geleden hebben jullie de prachtbattle gezien in het kader van de beste zangstem ooit: categorie man. Galant als ik probeer te zijn, had ik voorgesteld om eerst de dames aan het woord te laten. Willem antwoordde: We hebben deze maand al een gegadigde voor die categorie in de planning, namelijk Beth Gibbons. Doen we de dames volgend jaar wel.
Die opmerking heeft mij nog wel bezig gehouden. Heeft Beth Gibbons inderdaad één van de mooiste stemmen? Op de één of andere manier ben ik altijd net langs het oeuvre van Gibbons geschuurd, steeds met FOMO als gevolg. Jaloers kan ik zijn op de aanwezigen bij de eerste Best Kept Secret; bij haar concert in TivoliVredenburg. Maar ik stond ook weer niet vooraan in de rij op zoek naar kaartjes. Het tekent mijn wat ambivalente houding tot haar muziek: ik zou denk ik graag groot fan willen zijn maar ben er steeds net niet aan toegekomen. Terwijl zij werkelijk prachtige muziek heeft gemaakt, haar wat ondergesneeuwde plaat met Rustin Man is ook al zo’n parel. Mijn bijdrage komt van haar 2024-album Lives Outgrown. En laat ik het voor nu gewoon zeggen: Beth Gibbons heeft één van de mooiste stemmen ooit.