Belle & Sebastian staan deze week twee avonden in Paradiso. Ze spelen hier de albums Tigermilk en If You’re Feeling Sinister, elk integraal op een avond. Een mooie gelegenheid om wat ondergewaardeerde liedjes uit hun repertoire de revue te laten passeren. Hoewel het de ultieme snob-band is, was het daar nog niet eerder van gekomen. En dat snob-gehalte is ook wel bevestigd door de beroemde scène in de film High Fidelity, waar Jack Black het wegzet als “sad bastard music” tegenover zijn meer introverte collega’s.
Dat stereotype van lieve muziek voor muurbloempjes zal de band waarschijnlijk nooit meer kwijtraken. Hun eerste EP’s en albums zijn toch wel bepalend geweest voor de band. Ook de liefhebbers hebben meer met hun oude werk en met deze shows omarmt de band dat ook. Het zal weinigen verrassen dat onze bloggers ook vooral uit deze vroege jaren geput hebben voor deze battle.
Keuze Hans Dautzenberg: Like Dylan In The Movies (1996)
Geen woorden voor
Toen ik recent op een avond een afspraak had in Rotterdam, werd mij geadviseerd om niet alleen door het Museumpark te lopen. Reden: de overlast van dakloze verslaafden die hier rondhangen neemt in het donker vervelende vormen aan.
Ook Kelvingrove Park in Glasgow heeft een donkere kant. Belle and Sebastian bandlid Sarah Martin vertelt in deze leuke Pitchfork documentaire over die kant van het park als de inspiratie voor Like Dylan In The Movies (vanaf 32’51” gaat het over dit liedje).
Ongeveer vanaf hier gaan mijn stukjes gewoonlijk verder over het liedje, met wat leuke feitjes en persoonlijke herinneringen. Heel graag zou ik nu in vloeiende bewoordingen uitleggen waarom Like Dylan In The Movies zo’n mooi liedje is. Zou ik jullie willen meevoeren en mijn ervaring delen. Over de tederheid die (ook) dit liedje van de band kenmerkt. Over de mooie baslijn. Over de prachtige cello – krachtig én melancholisch. Over de kwaliteit van de opname, zo losjes, zo open, zo niet gecomprimeerd. Over de verwijzing naar Don’t Look Back, de film over een bloedirritante Dylan tijdens zijn tour in 1966 in Engeland. Over de boodschap dat je het waard bent om er te zijn – passend bij een album met de titel If You’re Feeling Sinister…
Maar de woorden die in de buurt komen van wat ik écht ervaar bij dit liedje, vond ik niet op mijn toetsenbord. Laten we samen luisteren.
Keuze Jeroen Mirck: The State I’m In (1996)
Een roman van John Irving in vijf minuten
Al vanaf de eerste tonen van het eerste album had Belle and Sebastian me te pakken. Niet dat ik er vroeg bij was, want ik kocht de cd Tigermilk pas jaren na verschijning. Ook toen nog was het meteen raak: wow, wat een indringende teksten op betoverende melodieën! De Schotse singer-songwriter Stuart Murdoch bewees direct dat popmuziek veel meer kan zijn dan “Lalala, I love you.”
Zelfs bij wie niet actief luistert naar songteksten raakt Tigermilk een gevoelige snaar. De intieme liedjes met breekbare zang verbeelden prachtig de persoonlijke lyrics over opgroeien, liefde en identiteit. Wie daarentegen wel in de teksten duikt, wordt verrast door de rijke verhalen die Murdoch ons voorschotelt. Wat dat betreft is openingsnummer The State I’m In mijn all-time favoriet uit het oeuvre van Belle and Sebastian. Het is alsof Murdoch in minder dan vijf minuten een complete roman van John Irving weet te vertellen. Via een tienerbruiloft rollen we in een coming-out, gelardeerd met religie, ziekte, drank en een onvermijdelijke zwangerschap.
Ondanks de extreme opeenstapeling van gebeurtenissen herkennen we feilloos onze eigen twijfels en onzekerheden toen we zelf volwassen werden. De zeggingskracht van deze muziek is indrukwekkend. Daarom is het volkomen terecht dat we Tigermilk dertig jaar na dato nog steeds koesteren.
Keuze Patrick Schellen: A Century Of Elvis (1997)
Een beetje vreemd maar wel lekker
Het is bijna een vorm van masochisme, een Belle & Sebastian battle. Eén liedje kiezen uit zoveel moois. Maar dus vooral ook zoveel mooie liedjes niet kunnen kiezen. Onrecht.
Uiteindelijk is de keuze gevallen op A Century of Elvis. Een beetje een vreemd spoken word verhaal van de Lazy Line Painter Jane EP. Het titelnummer had hier overigens ook niet misstaan. De muziek van het nummer werd een EP later nogmaals gebruikt op A Century Of Fakers, ook dat nummer was hier prima op zijn plek geweest.
Maar dan kom ik toch bij dat vreemde verhaal. Het is geschreven door Stuart David die in 2000 de band verliet. Hij vertelt over Elvis die iedere avond langskomt en door zijn spullen gaat en zich overdag in de bosjes verstopt. Huh? Lange tijd vond ik het maar vreemd omdat ik niet echt aandacht eraan besteedde als het nummer voorbij kwam. Tot op een gegeven moment ik eens beter op de tekst lette en het kwartje viel.
Maar natuurlijk! Elvis is de naam die een Elvis Presley fan aan een buitenkat gegeven heeft die iedere avond langskomt. Het gaat helemaal niet over Elvis Presley zelf. De routine van elke dag dezelfde tijd, het spelen met de halsband, het spelen met dingen die op tafel staan, zelfs het likken van de stoep… Hij heeft het over typisch kattengedrag. Als kattenliefhebber ging ik het nummer ineens een stuk meer waarderen. En eerlijk is eerlijk, ik vertel mijn katten ook weleens gekke verhalen. Stuart David weet dat echter naar een nieuw niveau te brengen met dit kunststukje over de relatie met zijn vrouw:
We did it all over backwards, I told him
First of all we got to know each other
And then a while after that we met
And when we’d known each other for
About seven years we decided to have an anniversary
And that went quite well
So after the anniversary we had a honeymoon
And that went well too
So after that we decided that we would get married
That’s why we’re living there now
Zou het liedje de inspiratiebron voor online dating en meerdere tv-formats zijn geweest?
Keuze Guido de Greef: This Is Just A Modern Rock Song (1998)
Competent
De jongens van Belle and Sebastian zijn aardige jongens. Ze brengen meer tijd door in de bibliotheek dan in het uitgaansleven van Glasgow. En als ze eens een leuk meisje tegenkomen, lopen ze rood aan als ze haar aanspreken.
Dat is het clichébeeld van Belle and Sebastian: een nerdy band. Verlegen muzikanten die liedjes zingen over verlegen meisjes voor verlegen fans. In 1997 en 1998 bracht de band vier ep’s uit, elk met vier liedjes die niet op de reguliere albums terug te vinden waren. Al die ep’s bevatten juweeltjes, met This Is Just A Modern Rock Song als hoogtepunt.
Dat liedje begint met impressionistische beelden van Emma en Laura, ongetwijfeld twee van die leuke, verlegen meisjes, gevolgd door een lang instrumentaal middenstuk. Dan volgt een ontboezeming: zanger Stuart Murdoch heeft de boeken waar ie zo graag over zingt alleen maar in de kast staan vanwege de mooie kaften. En met twee droogkomische regels bevestigt én ondergraaft de band hun imago van nerds:
We are four boys in our corduroys
We’re not terrific but we’re competent
Daarna ploegt This Is Just A Modern Rock Song voort naar een crescendo. Dat gaat piepend en krakend, tegengewerkt door de wat iele productie. Waarschijnlijk had platenlabel Jeepster niet het budget voor een écht episch geluid.
Toch past het wel. Belle and Sebastian doet zich niet mooier voor dan ze zijn. Het zijn gewoon vier jongens in hun ribfluwelen broeken. Niet geweldig, maar het kan ermee door.
Keuze Quint Kik: I Fought In A War (2000)
In liefde en oorlog
De teksten leken rechtstreeks afkomstig uit de slaapkamer van de onbegrepen adolescent. Verslavende hartenbrekers, afwisselend vermomd als indiepop of pastorale folk. Het artwork riep de hoezen van de Smiths in herinnering, al was Belle & Sebastian verre van een kloon à la Gene waar ik vorige week aan memoreerde voor de battle van het teleurstellende concert.
Het begin van hun carrière was omgeven door vraagtekens. In die eerste jaren leek de band de pers uit de weg te gaan, wat het mysterie er alleen maar groter op maakte. En aantrekkelijker: Dit was zo’n band die je eigenlijk helemaal voor jezelf wilde houden. De vroege albums en EP’s draaide ik bij voorkeur geïsoleerd op mijn studentenkamertje. Dames en heren: de geboorte van een snob!
De teleurstelling over Fold Your Hands Child, You Walk Like A Peasant was bij mij niet mals. Waar de composities van Stuart Murdoch tot dat moment domineerden, sloeg hier de democratie toe (en door): collegabandleden kregen nadrukkelijker een podium, parels als Murdoch’s I Fought In A War delfden het onderspit. In liefde en oorlog is blijkbaar alles geoorloofd.