In dit gezelschap ben ik natuurlijk dé pleitbezorger voor Whitney Houston, dus als er een maand in het teken van vrouwen staat wil ik de kans niet onbenut laten om weer wat over haar te schrijven. Bovendien vind ik ook dat ze hier genoemd moet worden, zeker in Nederland, waar je nog geregeld hoort dat ze maar een popsterretje was met een goeie stem.
In 1985 bracht Whitney haar baanbrekende debuutalbum, simpelweg getiteld Whitney, uit. Het album werd niet alleen een muzikaal succes maar het betekende ook een cultureel keerpunt.
Het album leverde drie nummer één singles op in Amerika: Saving All My Love For You, How Will I Know en Greatest Love Of All. Het was de eerste keer dat het solo debuutalbum van een vrouwelijke artiest drie nummer één hits opleverde. Het album is wereldwijd meer dan 25 miljoen keer verkocht, een verbluffend aantal voor een debuut. Ook was het het eerste debuutalbum van een donkere vrouwelijke soloartiest dat bovenaan de Billboard 200 stond. Daarmee doorbrak Houston barrières in een industrie die destijds nog sterk gedomineerd werd door blanke artiesten.
De vocale virtuositeit van Houston sprong uiteraard in het oog. Haar stem was krachtig, emotioneel en technisch ongeëvenaard. Ze bracht gospel, soul en pop samen op een manier die toegankelijk én indrukwekkend was. Whitney’s stijl en stemgebruik zijn een blauwdruk geworden voor talloze zangeressen, van Mariah Carey tot Beyoncé tot Ariana Grande. Haar debuutalbum zette de toon en haar invloed op muziek is tot op de dag van vandaag enorm. Door het enorme succes van het album werd Whitney ook een symbool van empowerment. Voor veel vrouwen – en zeker vrouwen van kleur – was Whitney een rolmodel. Haar succes bewees dat talent en charisma grenzen kunnen doorbreken.
Voor deze bijdrage zoom ik in op How Will I Know (geschreven door George Merrill, Shannon Rubicam en Narada Michael Walden). Het nummer werd een gamechanger voor Houston én voor popmuziek in de jaren 80. De track combineerde synth-funk en dance-pop, wat toen nog vrij nieuw was voor een artiest met gospelroots. Het nummer zorgde voor een MTV-doorbraak voor donkere artiesten. De videoclip van How Will I Know was kleurrijk, energiek en werd veel gedraaid op MTV. Het hielp Whitney om een jong, mainstream publiek te bereiken.
Houston bracht pop met soulvolle flair. Het nummer combineerde bubblegum-pop met gospelachtige zang. Whitney’s krachtige stem tilde het genre naar een hoger niveau en liet zien dat popmuziek ook vocaal indrukwekkend kon zijn. Whitney’s interpretatie gaf het nummer een emotionele diepgang, ondanks het uptempo karakter. Daarnaast gaat het nummer over vrouwelijke empowerment. De tekst gaat over onzekerheid in de liefde, iets waar veel jonge vrouwen zich in herkenden. Whitney bracht die emotie met overtuiging en flair, waardoor het een anthem werd voor een generatie.
Whitney was heel actief betrokken bij het productieproces van haar nummers. How Will I Know werd geproduceerd door Narada Michael Walden, maar hij werkte nauw samen met Houston om de juiste emotionele toon en energie te vinden. Tijdens de opnames bracht Whitney suggesties aan voor frasering en timing, waardoor het nummer haar unieke flair kreeg. Haar instinct voor melodie en ritme gaf de productie een extra dimensie. Met name live zie je die muzikaliteit terug. Uiteraard ga ik bij deze bijdrage een schitterende liveopname delen.
Nu we het toch over vrouwelijke empowerment hebben wil ik ook graag inzoomen op enkele andere bezigheden van Whitney. Zo was ze filmproducent. In 1996 richtte ze haar eigen productiebedrijf op, BrownHouse Productions, samen met Debra Martin Chase. Hun missie was om positieve en krachtige representaties van Afro-Amerikanen te creëren in film en tv. Hun eerste grote project was de remake van Rodgers & Hammerstein’s Cinderella in 1997, waarin Whitney zelf schitterde als de fee naast Brandy als Assepoester. Dit was baanbrekend: een volledig diverse cast in een klassiek sprookje.
Houston was nauw betrokken bij casting, muziekkeuze en storytelling. Ze wilde dat jonge mensen zich konden herkennen in de personages en verhalen. Haar rol als producent liet zien dat ze niet alleen een stem had, maar ook een visie op hoe media mensen konden inspireren en verbinden.
Whitney’s maatschappelijke inzet is iets anders dat is onderbelicht en dat is met name zo omdat ze hiermee niet te koop liep. Met name kinderen hadden haar aandacht. In de jaren ’90 richtte ze de Whitney Houston Foundation for Children op, met als doel kinderen te helpen die te maken hadden met dakloosheid, kanker, HIV/AIDS en misbruik. De stichting ondersteunde ook educatieve projecten en bood hulp aan kinderen in achtergestelde gemeenschappen.
Ik kan nog veel meer vertellen maar de blog is al een beetje lang dus nu eerst die baanbrekende videoclip:
Maar dan de liveopname. De vocale kracht en hoe ze hier razendsnel, ritmisch en met emotionele expressie staat te zingen is echt ongelofelijk! Dat is eigenlijk nog zacht uitgedrukt. Het is echt niet normaal moeilijk om zo te zingen en Whitney deed dat alsof het niets was. Ze lijkt ook geen barrière te hebben tussen de verschillende registers van haar stem want ze schakelt moeiteloos tussen haar borststem en kopstem. Ze gaat moeiteloos van de meest hemelse subtiele noot naar volle kracht. Ze laat haar stem dansen zonder dat het overkomt als een vocale show-off. Ze gebruikt haar stem niet als instrument maar als verlengstuk van haar ziel. Ik vind het schitterend.
De manier waarop ze de studio-opname doet verbleken is echt typerend voor Whitney Houston. Ze laat haar stem moeiteloos zweven boven de funky synthesizerlijnen. Ze zit echt met de beat te spelen en ze zit bewust altijd net voor de muziek aan. Ze voegt live extra runs en uithalen toe die niet in de studioversie zitten, een bewijs van haar vocale flexibiliteit. Dit is muzikale genialiteit. Ik heb nog nooit iemand gehoord die dit evenaart.
De grootste muzieksterren van het moment zijn vrouw. Billie Eilish, Maan, Charlie XCX, S10 en Dua Lipa. Taylor Swift, Froukje en Beyonce. Chappell Roan. En vele, vele anderen. Dan hebben we het nog niet eens gehad over de zegetocht van Olivia Rodrigo op de laatste Pinkpop. De argeloze luisteraar denkt: de emancipatie in de muziekindustrie is geslaagd.
De Snob 2000 van afgelopen jaar laat een ander beeld zien. Bettie Serveert staat dan nog op 3 maar de eerste vrouwelijke soloartiest zagen we pas op 29. De Top 2000 maakt het nog bonter. En als we heel eerlijk zijn, schrijven wij van Ondergewaardeerde Liedjes vaker over muziek van mannen dan van vrouwen. Deze zomer zetten we dat recht. De hele maand augustus luisteren wij naar en schrijven wij over de allermooiste muziek van zangeressen of acts met een vrouwelijke blikvanger.
Luister alle liedjes terug: