We hebben afgesproken in een kroeg in de Oosterpoortwijk in Groningen. In potentie een rustige plek voor een gesprek over muziek. Alleen heeft de lokale FC net gespeeld. Of het is simpelweg een avond om eropuit te gaan. In de kroeg blijkt nauwelijks nog een vrije plek te vinden.
Hugo Heinen en Sybolt Friso, bandleden van Vanity Box, staan al buiten te wachten.
“Het is druk binnen…”
Gelukkig woont Sybolt vlakbij. Niet veel later zitten we met een pot gemberthee in zijn woonkamer alsnog rustig te praten. Een fijn gesprek met twee getalenteerde muzikanten, maar tegelijk natuurlijk ook twee enorme muziekliefhebbers. Over platen die onderweg compleet veranderen. Over muziek die niet te netjes mag klinken. Maar uiteraard gaat het vooral over het nieuwe album van hun band. Vanity Box brengt vandaag – op 22 mei – hun tweede album uit: Sudden Loud Sounds In A Capital City.
“We hebben een plaat gemaakt, geen serie losse singles.”
Sommige bands doen jaren over een album. Demo’s worden eindeloos herschreven, nummers blijven op planken liggen totdat iedereen tevreden is. Het juiste moment moet worden afgewacht. Vanity Box lijkt daar nauwelijks toe in staat. Terwijl debuutplaat Good Luck, See You Friday vorig jaar nog moest verschijnen, lag opvolger Sudden Loud Sounds In A Capital City eigenlijk al klaar.
Niet per se omdat er haast was, maar omdat de band alweer verder was gegaan. “We houden niet van dingen lang op de plank laten liggen,” zegt Hugo Heinen, zanger/gitarist van de band. “Tegen de tijd dat iets uitkomt, ben je als band eigenlijk alweer ergens anders.”
Dat voortdurende bewegen hoor je terug op Sudden Loud Sounds In A Capital City. De nieuwe plaat van Vanity Box klinkt minder als een verzameling losse nummers en meer als iets dat langzaam vorm krijgt terwijl het zich afspeelt. Liedjes lopen in elkaar over, verdwijnen in feedback, bouwen spanning op en laten die soms pas minuten later weer los. Shoegaze is misschien een handig vertrekpunt, of noise pop, maar uiteindelijk beweegt de band zich veel vrijer dan dergelijke labels suggereren.
“Je probeert niet geforceerd iets experimenteels te doen.”
Vanity Box – bestaande uit Julia Bekker (zang/bas), Hugo Heinen, Yorick Karseboom (gitaar/achtergrondzang) en Sybolt Friso (drums) – lijkt meer op intuïtie te vertrouwen dan op controle. Dat begint al bij de manier waarop de nummers ontstaan. Liedjes veranderen onderweg voortdurend van vorm.
“Voor mij wordt een nummer pas echt een Vanity Box-nummer als iedereen erin zit,” zegt Heinen. “Als het niet voelt alsof iedereen auteur is geworden, dan werkt het uiteindelijk niet.” Het verschil met voorganger Good Luck, See You Friday is dat het nieuwe album veel meer ontstond vanuit samenspel. “Op de eerste plaat gebeurde dat minder,” zegt Heinen. “Nu ontstaat het veel meer echt samen.” Dat collectieve karakter hoor je ook terug in de muziek zelf. Er mag ruimte ontstaan. Meer omwegen ook.
“Iemand schreef ooit – naar aanleiding van een optreden – dat onze muziek voortsjokt als een oude stoomlocomotief met lange instrumentale passages die nergens heen gaan,” zegt Heinen lachend. “En toen dacht ik eigenlijk alleen maar: ja, precies.”
“Je probeert niet geforceerd iets experimenteels te doen,” zegt Sybolt Friso. “Je volgt gewoon wat ontstaat.”
Die vrijheid lijkt ook samen te hangen met waar de band zelf naar luistert. Shoegaze natuurlijk, maar net zo goed drone, ambient en muziek die niet bang is om tijd te nemen. Bands als Yo La Tengo worden genoemd. Maar het klinkt haast alsof grenzen tussen genres nauwelijks nog belangrijk zijn. Vanity Box klinkt als een groep muzikanten die nieuwsgierig is naar wat er onderweg gebeurt. Ook daarom voelt Sudden Loud Sounds In A Capital City nadrukkelijk als een album. Niet als een verzameling tracks die toevallig bij elkaar zijn gezet. “We hebben een plaat gemaakt,” zegt Heinen. “Geen serie losse singles.”
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar voelt tegenwoordig bijna eigenwijs. Zeker in een tijd waarin albums vaak al half zijn weggegeven voordat ze verschijnen. Vanity Box lijkt zich daar bewust tegen te verzetten. Voor een buitenstaander lijkt het dan wel alsof alles heel snel gaat. Het eerste album kwam nog maar net een jaar geleden uit en bijna direct daarna verscheen alweer een tweede.
“Ja, maar een groot deel van de tweede plaat was eigenlijk al geschreven vóór de release van de eerste,” zegt Heinen. “Toen we de studio ingingen, dachten we nog dat het een EP zou worden. Na drie dagen hadden we ineens negen nummers.” Sybolt: “Toen dachten we: oké, dit is gewoon weer een album.”
“Het voelt gewoon vreemd om anderhalf jaar te wachten met uitbrengen terwijl je als band alweer verder bent.”
“Sudden loud sounds in a capital city.”
Onder alle beweging zit ook iets heel tastbaars verborgen. Kleine details die de plaat juist menselijk maken. Een feedback-opname tijdens een lunchpauze. Een zelf opgenomen sample van een Canadese straatprediker.
En ergens midden tussen al die ruis en beweging ontstond ook de titel van het album. Die bestond al jaren voordat de plaat er daadwerkelijk kwam. Sybolt Friso en Yorick Karseboom waren ooit in Amsterdam, onderweg naar een optreden van Godspeed You! Black Emperor. “We stonden naast het water gewoon wat te ontspannen,” vertelt Friso. “Een beetje in de zon te chillen. Genieten van de rust van het moment. En toen reed er ineens zo’n hele luide motor langs met een knallende uitlaat.”
Heel disruptief.
“Sudden loud sounds in a capital city,” zei Karseboom droog. Meteen voelde het als een albumtitel.
Dat contrast bleef hangen. De drukte van de stad tegenover de rust van iets kleiners. Misschien daarom prijkt uiteindelijk ook geen hoofdstad op de hoes, maar een gekleide versie van Donkerbroek – het Friese dorp waar Sybolt Friso opgroeide. Kunstenaar Rink Rekker maakte het beeld speciaal voor de plaat. Een klein dorp onder een grootse titel. Het past eigenlijk perfect.
Sommige nummers lijken tijdens het opnameproces langzaam groter te worden dan ze oorspronkelijk bedoeld waren. ‘Die Natur Macht Ihre Gesetze’ is zo’n nummer. Wat begon als een compositie van Julia Bekker kreeg gaandeweg steeds meer gewicht. De titel verwijst naar een lied dat haar vader ooit schreef voor zijn kinderen. Als nalatenschap. Tijdens het opnameproces vielen langzaam allerlei dingen op hun plek. “Eerst was het gewoon ‘het Julia-nummer’,” zegt Heinen. “Maar op een gegeven moment voelde je dat er iets anders gebeurde.”
Misschien vat dat Sudden Loud Sounds In A Capital City uiteindelijk nog wel het beste samen. Niet direct een uitgedacht concept, maar een plaat waarop liedjes onderweg van vorm veranderen. Waar ruimte blijft voor toeval, voor ruis, voor dingen die pas later betekenis krijgen. Vanity Box klinkt niet als een band die een definitieve vorm probeert te vinden. Eerder als een groep muzikanten die nieuwsgierig blijft naar wat er nog meer mogelijk is.
En zoals die oude stoomlocomotief…
Altijd verder.
Sudden Loud Sounds in a Capital City van Vanity Box verschijnt vandaag – 22 mei – op Zeevonk Records en is verkrijgbaar via de Bandcamp-pagina van de band.
Foto: Jelle van der Veer