Svetlana Ražnatović (1973) is een Servische zangeres, beter bekend onder haar artiestennaam Ceca. Ceca is één van de grootste artiesten die de Balkan ooit heeft voortgebracht. Ze begon op haar vijftiende, groeide razendsnel, en werd in de jaren ’90 hét gezicht van turbofolk: een genre dat traditionele Servische folk combineert met elektronische beats, glamour en MTV‑achtige videoclips. Daarmee groeide ze uit tot een cultureel fenomeen en is ze tot op de dag van vandaag enorm populair in Servië en de hele regio. Dit is niet onterechte, want ze is een zeer goede zangeres met een karakteristieke stem.
Daarnaast wordt ze, vanwege haar enorme populariteit, wel ‘Servische moeder’ genoemd. Commercieel gezien is ze één van de meest succesvolle artiesten uit de Balkan met meer dan zeven miljoen verkochte albums. In 2013 hield Ceca in Ušće een concert dat 150.000 bezoekers trok. Het is één van de best bezochte concerten in de wereld ooit. Concerten in de Balkan zijn overigens een echte belevenis omdat veel locale artiesten ontzettend goed zijn live en het publiek enorm gepassioneerd is.
Turbofolk werd in de jaren ’90 de soundtrack van een samenleving die langzaam uit elkaar viel door de oorlog in voormalig Joegoslavië. Het is een mix van traditionele Balkanmelodieën, moderne beats en een flinke dosis drama. Voor veel mensen was het een manier om even te ontsnappen aan de harde realiteit van die tijd.
Maar Ceca was nooit alleen maar een zangeres. Ze werd ook een symbool van een tijdperk dat vol spanning en conflict zat. Dat kwam vooral door haar huwelijk in 1995 met Arkan (Željko Ražnatović), een paramilitaire leider die een grote rol speelde in de oorlogen tijdens het uiteenvallen van Joegoslavië en die vele oorlogsmisdaden op zijn geweten heeft. Arkan werd in 2000 doodgeschoten. Door dat alles werd Ceca automatisch verbonden met nationalisme, macht en de donkere kanten van de jaren ’90. Of ze dat nu wilde of niet, ze werd onderdeel van het verhaal van een land in crisis. Later kwamen daar ook juridische problemen bij, waardoor haar naam altijd een beetje beladen bleef. Zo gaat het verhaal dat Ceca persona non grata in Kroatië is, hoewel het ministerie van binnenlandse zaken in Kroatië zich daar niet over uitlaat.
Beograd is speciaal voor Ceca geschreven door Dino Merlin, ook een grote naam in de Balkan. Hij schreef het in 1991 maar Ceca nam het nummer pas in 1995 op, voor haar album Fatalna Ljubav. Het nummer gebruikt de stad Beograd (Belgrado) als metafoor voor een liefde die niet loslaat. In Servië en de Balkan is het een absolute evergreen. Ceca zingt het melancholische nummer met prachtige, emotionele vocalen.
Dat Beograd zo populair is in de regio heeft niet alleen te maken met de schoonheid van het nummer maar ook met de tijd waarin het uitkwam. Beograd verscheen midden jaren ’90, toen Servië geïsoleerd was, de economie instortte en de oorlogen in de regio nog vers in het geheugen lagen. Belgrado was toen een stad vol tegenstrijdigheden: nachtclubs en glamour naast angst en onzekerheid. Juist daardoor werd Beograd een soort emotionele houvast. Het is geen politiek nummer, maar de melancholie en het verlangen die erin zitten passen precies bij die tijd.
De officiële clip op YouTube is meer dan 20 miljoen keer bekeken, dat illustreert ook de grote populariteit van het nummer dat toch al 31 jaar oud is. Helaas werkt de YouTube link niet hier dus dan maar een andere bron.