In 1993 is War Child opgericht. Een non-gouvernementele organisatie die zich inzet voor kinderen in oorlogssituaties. Kinderen die nooit hebben gevraagd om oorlog, maar juist door de oorlog een onbezonnen jeugd missen, niet op straat kunnen spelen, geen onderwijs krijgen. Kinderen die op veel te jonge leeftijd moeten leren wat het betekent als familie of vriendjes door oorlogsgeweld omkomen. De aanleiding voor het oprichten van War Child was de oorlog in toenmalig Joegoslavië. De oorlogen de afgelopen jaren, onder meer in Oekraïne, Gaza, Iran, maken wel duidelijk dat het werk van War Child nog steeds relevant is.
In 1995 is de compilatie Help uitgebracht, een album ten behoeve van War Child. Nu kenmerken goededoelenplaten zich in de regel door gebrek aan kwaliteit, maar Help was anders. Een bijzondere plaat met een dwarsdoorsnede van de Britpop medio jaren negentig. Ook op opvolger Help! A Day in a Life uit 2005 stond geweldige muziek, met prachtige samenwerkingen, nieuwe nummers, bijzondere covers. Begin maart 2026 is weer een nieuwe Help verschenen: wonderlijk genoemd Help(2). Weer een prachtige compilatie met geweldige muziek. Deze laatste compilatie en alle vreselijke oorlogen, waarbij juist kinderen zo worden geraakt, zijn aanleiding voor de bloggers om de beste nummers van deze compilaties te bespreken.
Keuze Quint Kik: Manic Street Preachers – Raindrops Keep Fallin’ On My Head (1995)
Oppepper
Acteur Robert Redford was niet overtuigd en hij was niet de enige. Zo’n zorgeloos liedje heeft toch niets te zoeken in een western? In filmklassieker Butch Cassidy And The Sundance Kid speelt het nummer achter een scene, waarin collega Paul Newman tussen twee treinovervallen door stunts uithaalt op zijn nieuwverworven fiets. Alsof je die wel zou verwachten op de prairie.
Toch stond het door Bacharach en David gecomponeerde filmthema in 1970 vier weken op nummer 1 in de Amerikaanse hitlijst. 25 jaar later was de film een favoriet in de tourbus van de Manic Street Preachers, die Raindrops aan hun set toevoegden. Toen het verzoek van War Child bij hen op het bureau belandde, hoefden ze er niet lang over na te denken; ook zij konden wel een oppepper gebruiken.
Tegen de achtergrond van de spoorloze verdwijning van gitarist en tekstschrijver Richey Edwards waren ze begonnen aan een nieuw album. Raindrops deden ze even snel tussendoor. Volgens sommige versterkte de rauwheid van zanger James Dean Bradfield de optimistische boodschap van het nummer: morgen wordt alles beter. Kort daarop voltooiden ze hun carrièrehoogtepunt Everything Must Go. Er bleek leven na Richey.
Keuze Annemarie Broek: Suede – Shipbuilding (1995)
Falkland oorlog
Britpop-rockband Suede is op Help vertegenwoordigd met het nummer Shipbuilding. Clive Langer schreef de muziek en Elvis Costello zorgde voor een passende tekst. Voormalig Soft Machine-drummer Robert Wyatt nam het in 1982 op. Het is een rustig en zachtmoedig voorgedragen lied met een sobere begeleiding. Maar wie de moeite neemt de tekst te beluisteren, hoort een fel protest tegen de Falkland-oorlog, die weliswaar zorgde voor een opleving van de scheepsindustrie maar tegen welke prijs? Wat het nummer extra indrukwekkend maakt, is de soberheid in de orkestratie en voordracht van Wyatts versie. Een soberheid die in de versie van Suede helaas niet terug te vinden is.
Keuze Jeroen Mirck: The Smokin’ Mojo Filters – Come Together (1995)
Eenmalige supergroup
Het mooie van charity-muziek is dat het illustere samenwerkingen tot stand brengt. Dat is zeker het geval op het allereerste War Child-album Help uit 1995, dat in één dag is opgenomen en vier dagen later al in de winkels lag. Deze plaat sluit af met de eenmalige supergroep The Smokin’ Mojo Filters, bestaande uit Paul McCartney, Paul Weller, Noel Gallagher, Steve Cradock, Steve White en Carleen Anderson. Hun ruige versie van de Beatles-klassieker Come Together klinkt heerlijk en was op zichzelf al een reden om Help aan te schaffen.
Keuze Patrick Schellen: Tinariwen – Cler Achel (2005)
Als enige band uit oorlogsgebied op de tweede Help-plaat
Het is een beetje gek dat de nieuwe Help-plaat het nummer 2 meegekregen heeft. Je zou bijna vergeten dat er in 2005 nóg een deel verschenen is. De opnames vonden plaats op 8 en 9 september en binnen 24 uur konden ze al gedownload worden. Het werd op dat moment het meest (legaal) gedownloade album. Naast de vele Britse bands die op dat moment groot waren (Coldplay, Elbow, Babyshambles, Kaiser Chiefs en Razorlight om er een paar te noemen) staat ook het Malinese Tinariwen.
Hun bijdrage aan het album is het nummer Cler Achel, dat ze later opnieuw opnamen voor hun album Aman Iman: Water Is Life. Juist deze band belichaamt de missie achter de albums. De band is in het begin namelijk gevormd door Tuaregs in vluchtelingenkampen. Op de vlucht voor oorlog en geweld in hun geboortegebied. Door de jaren heen heeft de band bijna voortdurend bezettingswisselingen ondergaan, waarbij nieuwe generaties het overnamen van oudere. Het is dus daadwerkelijk zo dat kinderen op de vlucht voor oorlogsgeweld via muziek een nieuw bestaan hebben gevonden in deze band. Precies de missie die War Child nastreeft.
Keuze Remco Smith: Young Fathers – Don’t Fight The Young (2025)
Na-neuriën
Twee keer kwam ik Young Fathers tegen: als één van de hoogtepunten op Best Kept Secret 2024 en als één van de voorprogramma’s voor Massive Attack in het Spoorpark, Tilburg, in 2025. Tot twee keer toe weggeblazen door de energie op het podium. Het is echt een hele, hele goede live act. Wel dacht ik toen Massive Attack op het podium stond met Angel, Unfinished Sympathy, noem maar op: “Nu weet ik wel een beetje wat ik mis bij Young Fathers: de liedjes”. Het is op het podium heel energiek. Het is maatschappelijk zeer bevlogen, anders sta je niet met Massive Attack op het podium. Maar liedjes die je een dag later nog na-neuriet, die mist Young Fathers wel. Vind ik.
Dat laat onverlet dat Young Fathers op een compilatie als deze niet mag ontbreken. Hun repertoire is doordrenkt van activisme, dat er geen grond is voor ongelijkheid, oorlog, geweld. Hun bijdrage voor Help(2) knalt uit de speakers en is daarmee vintage Young Fathers. En dat je ook deze track niet zomaar na-neuriet: kniesoor.
Keuze Erwin Tijms: Fontaines D.C. – Black Boys On Mopeds (2026)
Maatschappijkritisch eerbetoon uit Ierland
Na de prachtige cover van Feel So Different door Sharon van Etten uit 2024 waagt ook Fontaines D.C. zich aan een nummer van Sinéad O´Connor. Het is een van de twee nummers op Help(2) waar leden van de band bij betrokken zijn: Grian Chatten zingt ook met Damon Albarn en Kae Tempest mee op Flags.
Het origineel heeft me altijd al kippenvel gegeven. Een felle aanklacht tegen het neoliberale Thatcherism van de jaren ’80 met zijn onderstroom uit de onderbuik, waarin Sinéad O’Connor een aantal profetische zinnen zong. Let op: het nummer is van rond 1990, jaren voor haar Amerikaanse verkettering:
I’ve said this before now
You said I was childish and you’ll say it now
Remember what I told you
If they hated me they will hate you
Dat ruim 36 jaar later Fontaines D.C., met een Engels-Iers lid, juist dit nummer covert voor een benefietalbum voor kinderen uit oorlogsgebied zorgt enkel voor meer kippenvel. Daar dragen de strijkers in de arrangementen ook wel aan bij. Deze versie is net wat stuwender en meeslepender in de instrumentatie. Dat moet ook wel, want Chattens stem is uiteindelijk een tandje minder expressief dan die van O´Connor. Maar de relevantie van het nummer blijft ook anno 2026 overeind staan.
These are dangerous days
To say what you feel is to dig your own grave
Remember what I told you
If you were of the world they would love you
Keuze Leendert Douma: Arooj Aftab & Beck – Lilac Wine (2026)
Weer een roes!
Komt het door het nummer of komt het door de uitvoerenden? Ik weet het niet, maar ik heb nog nooit een versie gehoord van Lilac Wine die níet door merg en been gaat. Of op zijn minst fascineert. Zelfs mensen als Katie Melua of Marcel Veenendaal krijgen het niet voor elkaar om het te verneuken. Ik leerde het nummer kennen als post-puber (bestaat dat woord? … nu dus wel) op het album Grace van Jeff Buckley. Het is een van de hoogtepunten en past zo goed tussen de andere songs dat ik er vanuit ging dat het ook door Buckley was geschreven.
Mooi niet dus. Het is van de hand van ene James Shelton, die het bedacht voor de musical Dance Me A Song. Een hopeloze flop, maar Lilac Wine bleef hangen. De hoofdpersoon drinkt seringenwijn om te vergeten, maar misschien nog meer uit zelfbedrog: It makes me see what I want to see and be what I want to be.
Zulk dramatisch ongeluk maakt het nummer uitermate geschikt voor mensen als Jeff Buckley (luister maar), maar ook voor Nina Simone (luister maar) of Eartha Kitt (luister maar). Ik dacht lang dat zij de top-uitvoerenden waren. Maar toen was er opeens het project Help(2). Daarin gaan de exotische Arooj Aftab en de licht weirde producer Beck samen aan slag met het musicalnummer. Bij hen komt de seringenwijn net zo binnen als bij Buckley, Simone en Kitt. Ze zingen een prachtig duet dat leidt tot een zweverig einde. Wat een roes!
Listen to me, why is everything so hazy?
Isn’t that she, or am I just going crazy?
Keuze Gerlof du Bois: Depeche Mode – Universal Soldier (2026)
Van alle tijden…
Hoe bizar kan je het timen…een week na de start van de bombardementen van Israël en de VS op Iran komt de zoveelste versie van het nummer Universal Soldier uit. Het nummer van Buffy Sainte-Marie uit 1964 heeft na al die jaren nog geen millimeter aan actualiteit ingeleverd.
De tekst wijst ons op de rol van een individu in oorlogssituaties en dat we niet enkel de verantwoordelijk bij een machthebber, regering of land moeten leggen. We moeten ook in de spiegel kijken, ‘We have to try harder’ zegt ze tijdens één van haar meer recente optredens. Food for thought dus.
He’s the universal soldier and he really is to blame
His orders come from far away no more
They come from him, and you, and me
and brothers can’t you see
this is not the way we put an end to war
Het is zeker geen onbekend of ondergewaardeerd nummer. Er is al een flink aantal coverversies van het nummer verschenen van bijvoorbeeld Donovan en First Aid Kit. Het heeft zelfs een eigen Wikipedia pagina. Mooi moment om via bijvoorbeeld whosampled.com eens deze andere versies te beluisteren. Nu is er dan de versie van Depeche Mode. Eerlijk gezegd was ik zelf Depeche Mode al een tijdje uit het oog verloren, maar dat kan ik gelukkig goed inhalen want er is hier veel geblogd over deze iconische band!
Deze vertolking is daadkrachtig, er klinkt urgentie, frustratie en boosheid uit en tja, dat past naadloos bij de huidige ontwikkelingen in de wereld. Voor mij hét nummer van Help(2). Geen luchtige kost op deze Tweede Paasdag terwijl je over de meubelboulevard slentert.
Keuze Henkjan Olthuis: Olivia Rodrigo – The Book of Love
Herlezen
Iedereen verdient een tweede kans, ook liedjes. Soms lukt het de eerste keer niet en heb je wat hulp nodig. Bij liedjes helpt het sterk als je bij die tweede kans de hulp krijgt van een beroemdere artiest. Zo werd de klassieker Universal Soldier (Gerlof schrijft hierboven over de Help-uitvoering door Depeche Mode) ook pas beroemd door de uitvoering van Donovan.
Voor The Book of Love van The Magnetic Fields kwam die hulp van Peter Gabriel, die het lied opnam op z’n cover album “Scratch My Back”, en Stephin Merritt (de zanger van The Magnetic Fields) coverde ‘in return’ Peter’s “Not One Of Us” voor het zusteralbum “And I’ll Scratch Yours; beide songs vormden samen de 1e single van het album en scoorde zelfs een bescheiden hitparadesucces. Nog meer hitsucces haalde de uitvoering door Gavin James die zelfs een platina plaat haalde in Nederland.
En dan is er nu de versie door wereldster Olivia Rodrigo. Misschien wel de mooiste van allemaal. In elk geval weet Olivia bij mij volledig het gevoel van verliefdheid over te brengen dat de tekst zo fraai beschrijft, waar de heren een meer melancholische noot raken.
But I, I love it when you sing to me
And you, you can sing me anything