Sommige albums verdwijnen niet in de vergetelheid omdat ze slecht zijn, maar omdat ze simpelweg de GPS-coördinaten van de mainstream misten. Neem nu Mouse van het Australische trio Aragon. Een ambitieus project uit de jaren ’90 dat ergens tussen de kangoeroes en de koala’s bleef steken, terwijl het muzikaal gezien meer lagen heeft dan een gemiddelde lasagne.
Spoel even terug naar 1995. Ik woonde net samen met mijn eerste vriendinnetje en van ‘on demand’ had nog nooit iemand gehoord. Onze gids in de jungle van lineaire televisie was zo’n papieren TV-krant. Geen flitsende algoritmes, maar gewoon een redacteur die tussen de recensies van Goede Tijden, Slechte Tijden door ook obscure plaatjes tipte.
Dankzij die krant ontdekte ik pareltjes als Arena – Songs From The Lion’s Cage en Anathema – The Silent Enigma, en dus ook dit Australische muisje. Er werd gefluisterd dat dit “de nieuwe Misplaced Childhood” zou zijn. Nou, laten we eerlijk zijn: die lat lag net iets te hoog, maar Mouse had wel direct een kop met zóveel karakter dat je hem niet snel vergeet.
Mouse is geen snelle hap; het is een zeventig minuten durende zit, opgebouwd uit dertig fragmenten. Voor de echte diehards kwam er in 1999 zelfs een dubbel-cd uit, inclusief de missende stukken van het verhaal van de EP The Meeting en – alsof we nog niet genoeg hadden – een interview met de band.
Zanger Les Dougan is de onbetwiste ster (of de boeman, afhankelijk van je smaak). Zijn stem is scherp, eigenzinnig en soms zo ongemakkelijk dat je even aan je volumeknop wilt draaien, maar het werkt. Hij springt van breekbaar naar “ik-sta-nu-in-je-woonkamer-te-schreeuwen” theater. Het is precies die overgave die de plaat redt van de gevreesde ‘saaie prog-stempel’.
Als ik één nummer moet kiezen van deze plaat, dan is het “The Sheer Joy of Creation”. De titel klinkt als een vrolijke Bob Ross-video (“Look at those happy little clouds!”), maar de werkelijkheid is wat rauwer. Voor Aragon is creëren geen gezellige hobby, maar een obsessie die je langzaam opslokt.
The canvas breathes, the clay begins to mold A story that has never yet been told No boundaries, no limits to my reach The lessons that only the soul can teach
It’s the sheer joy of creation The fire in the heart, the soul’s liberation From nothingness, a spark begins to glow And watching as the seeds of wonder grow
The silence of the room, a sacred space Where every thought can find its rightful place I build the mountains, carve the deep blue sea This is the only way that I am free
The Sheer Joy of Creation gaat over schepping in zijn rauwste vorm, ontdaan van romantiek en naïviteit. Het beschrijft creëren niet als een vrolijk moment van trots, maar als een extatische kracht die zowel verheft als ontwricht. Scheppen is hier iets wat je voortstuwt, je opslokt en het evenwicht verstoort, terwijl het tegelijk schoonheid voortbrengt. Onder die drang ligt een duidelijke obsessie. Creatie wordt niet neergezet als iets louter positiefs, maar als iets bedwelmends en verslavends. De vreugde heeft een prijs.
Binnen het concept van Mouse krijgt dit meerdere betekenissen. Het is Mouse zelf die zingeving vindt door te maken, te veranderen en te worden. Het is tegelijk een spiegel van de mensheid, gedreven door de onstuitbare behoefte om te bouwen, te verzinnen en te geloven. En het is Aragon die reflecteert op hun eigen noodzaak om muziek te maken, zelfs wanneer dat pijn doet, verwarring zaait of nauwelijks wordt opgemerkt.
Het voelt als glimlachen terwijl de kamer langzaam in brand staat. Typisch prog. Onmiskenbaar jaren negentig. En vooral: oprecht. Het klinkt hoopvol, maar de ondertoon is pure onrust.
Na Mouse ging Aragon een wat eenvoudiger pad op, maar deze plaat blijft hun eigenzinnige meesterwerk. Verwacht geen hapklare hits voor tijdens het stofzuigen. Dit is een album waar je voor moet gaan zitten, bij voorkeur met de teksten op schoot en een flinke dosis geduld. Het is geen makkelijke plaat, maar voor wie de tijd neemt, is deze Australische muis een flinke olifant in de kamer.
The Sheer Joy Of Creation begint op 35:23